Chỉ còn ít tuần nữa, hàng triệu học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi THPT 2026, giai đoạn mà áp lực điểm số, kỳ vọng và nỗi sợ thất bại dễ khiến nhiều sĩ tử rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Nhìn lại quãng thời gian ôn thi của mình một năm trước, Ninh Đức Nam thủ khoa đầu vào của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), cho rằng điều quan trọng nhất không phải học bao nhiêu tiếng mỗi ngày, mà là giữ được sự tỉnh táo và ổn định tâm lý trong giai đoạn nước rút.
Từng học tại trường chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định), Đức Nam chia sẻ bản thân không phải lúc nào cũng nằm trong nhóm nổi bật nhất lớp, thậm chí nhiều lúc còn nằm ở nửa dưới bảng xếp hạng. Chính vì từng trải qua cảm giác hoang mang khi thấy mình tụt lại phía sau, nam sinh hiểu rõ tâm lý của nhiều sĩ tử lớp 12 hiện tại: càng gần ngày thi càng dễ mất bình tĩnh, càng học càng lo.
“Đừng cố ngồi vào bàn học quá lâu chỉ để thấy yên tâm”
Theo Nam, sai lầm lớn nhất của nhiều học sinh trong giai đoạn cuối là ép bản thân học quá sức vì sợ “người khác đang học nhiều hơn mình”. “Mình nghĩ nên giữ kỷ luật học để không bị sao nhãng, mất tập trung và quên bài. Nhưng ‘timeline’ học như thế nào thì nên phù hợp với khả năng của từng người”, Nam chia sẻ.
Nam cho rằng việc cố gắng ngồi lì trước bàn học cả ngày chưa chắc giúp hiệu quả tốt hơn. Ngược lại, khi đầu óc quá căng thẳng, bản thân rất dễ học theo kiểu “có học nhưng không vào”. “Quan trọng là một ngày mình học được thêm bao nhiêu kiến thức, tiếp thu thêm được bao nhiêu thứ chứ không phải thời gian học được bao lâu.”
Thay vì cố làm thật nhiều đề trong tâm trạng hoảng loạn, Nam khuyên sĩ tử nên học chậm lại ở những phần mình còn yếu. Sau mỗi đề thi thử, hãy dành thời gian tìm ra mình sai ở đâu và ôn lại kỹ những phần kiến thức đó.
“Khi làm đề hãy ghi chú kỹ lại lỗi sai, xem mình sai ở đâu, sai như thế nào để tránh lặp lại”, Đức Nam chia sẻ kinh nghiệm.
Theo Đức Nam, giai đoạn cuối không còn là lúc cố nhồi thêm quá nhiều kiến thức mới, mà là thời điểm rèn sự ổn định và hạn chế những lỗi sai quen thuộc.

“Không nên lúc nào cũng trong trạng thái đang học”
Một điều khác Nam muốn nhắn các sĩ tử là đừng tự biến bản thân thành “cỗ máy ôn thi”.
Một năm trước, Nam từng nghĩ rằng nghỉ ngơi là lãng phí thời gian. Nhưng càng gần kỳ thi, Nam càng nhận ra nếu tinh thần không ổn định thì rất khó tạo ra hiệu quả học tập.
“Các sĩ tử cần cố gắng cân bằng giữa việc học và cuộc sống cá nhân.”
Theo Nam, những khoảng nghỉ ngắn với gia đình hoặc bạn bè đôi khi lại giúp đầu óc thư giãn và học tốt hơn rất nhiều.
“Không nên lúc nào cũng trong trạng thái đang ở bàn học. Hãy làm một số việc mình thích cùng bạn bè hoặc gia đình để tâm lý thoải mái hơn.”
Nam cho rằng sĩ tử hiện nay chịu áp lực rất lớn từ mạng xã hội, điểm thi thử hay việc liên tục so sánh bản thân với người khác. Nhưng càng gần ngày thi, điều cần nhất là giữ cho tinh thần đủ ổn định để bước vào phòng thi với trạng thái bình tĩnh.
“Có nhiều lúc mình cảm thấy sợ khi không đạt được mục tiêu đã đề ra.”
Tuy nhiên, thay vì để nỗi sợ ấy kéo mình xuống, Nam chọn cách tập trung vào việc bản thân có thể làm tốt nhất mỗi ngày.
“Mình sẽ cố gắng hết sức để không nuối tiếc điều gì.”
“Nếu không làm được một câu, hãy bình tĩnh quay lại sau”
Nhìn lại kỳ thi năm ngoái, điều Nam nhớ nhất không phải một câu khó, mà là cảm giác tâm lý trong phòng thi khác hoàn toàn lúc luyện đề ở nhà.
“Dù mình đã được rèn nhiều về tính cẩn thận khi làm đề nhưng khi thi tâm lý rất khác.”
Nam cho biết nhiều học sinh học tốt nhưng khi vào phòng thi lại mất bình tĩnh chỉ vì một câu không làm được hoặc đọc nhầm dữ kiện.
“Đọc sai đề là chuyện bình thường.”
Nếu có thể nhắn lại cho chính mình của một năm trước, Nam nghĩ điều đầu tiên cậu sẽ nói là: bình tĩnh hơn.
“Có lẽ mình sẽ nhắc chính mình trong phòng thi hãy đọc đề cẩn thận hơn.”
Theo Nam, khi gặp câu khó, sĩ tử không nên cố ngồi “cố chấp” quá lâu vì càng hoảng càng dễ kéo tụt tâm lý cả bài thi.
“Nếu có không làm được thì hãy bình tĩnh làm những phần dễ khác trước rồi quay lại làm bài đó sau.”
Nam tin rằng kỳ thi THPT luôn là một cột mốc áp lực với bất kỳ học sinh nào. Nhưng sau tất cả, điều quan trọng không chỉ là điểm số cuối cùng, mà còn là việc mỗi người đã cố gắng và trưởng thành như thế nào trong hành trình ấy.
“Thi cử rất quan trọng, nhưng cũng không phải thứ quyết định toàn bộ cuộc đời mình. Quan trọng là mình đã cố gắng hết sức hay chưa.”
“Chúc các sĩ tử giữ được sự bình tĩnh, tự tin và tin tưởng vào chính mình trong những ngày thi sắp tới. Kết quả của một kỳ thi rất quan trọng, nhưng không quyết định toàn bộ tương lai. Điều đáng quý nhất là các bạn đã nỗ lực hết mình cho mục tiêu của mình. Chúc tất cả sẽ bước ra khỏi phòng thi với cảm giác không hối tiếc vì đã cố gắng hết sức”, Đức Nam nhắn nhủ.